جناب آقای اسلامی فر
دبیر محترم کنگرهی ملی بزرگداشت علامهی شهید آقاسیدمحمدعلی مبارکهای
با عرض سلام.
همانطور که میدانید مرحوم علامه در زندگی نامهی خودنوشت، خاطرهای از منبر خویش در شب نهم محرم ۱۳۴۵ قمری نقل نمودهاند که این مطلب با عنوان:«قضیهی منزل دکتر حسنخان» در صفحهی ۳۷۱ کتاب «گزیدهی دانشوران و رجال اصفهان و زندگی خودنوشت» درج گردیدهاست.
اینجانب در سفر اخیر به مشهد مقدس، دو روز در مرکز پژوهشهای آستان قدس رضوی سلام اللهعلیه و در بخش روزنامههای قدیمی جستجو نمودم تا بالاخره به گزارش حادثهی آن شب کذایی رسیدم که در شمارهی ۳۴ جریدهی «آزادی» مشهد به تاریخ ۸ محرم ۱۳۴۵برابر با ۲۷ تیرماه ۱۳۰۵ با عنوان «هیاهو»! چاپ شدهاست. از این رو ضمن نقل عین مطلب، توجه شما و خوانندگان را به واکنش آن نشریه و باوری که در ذهن برخی از روشنفکران آن زمان مشهد دربارهی تیغزدن رواج داشتهاست جلب مینماید.
لازم به ذکر است که تاریخ چاپ این نشریه هم اتفاقا در همان روز است و چون گزارش جریدهی یادشده به چندروز قبل از این اتفاق اشاره دارد، بعید میدانم تاریخ «شب نهم محرم» که مرحوم علامه نوشتهاند دقیق باشد.
اینک عین گزارش بدون ویرایش تقدیم میگردد:
سیدشهابالدین بدیع زادگان بهمن ۱۴۰۲
*هیاهو
به قرار مسموع، آقا سیدمحمد اصفهانی که از وعاظ درجه اول و اخیرا به مشهد مشرف شدهاند چند روز قبل در یکی از مجالس روضه شرحی راجع به تیغ زدن دستجات در روز عاشورا نقل و حرمت آن را اظهار داشته و ضمنا بعضی مذاکرات دیگر(از قبیل این که منبر و محراب دکان بعضی شدهاست) نمودهاند.
اظهارات آقا به یکی از علماء برخورده و معزیالیه هم در بالای منبر شرحی از آقا تنقید نموده و آقا دلتنگ شده و از رفتن به مجالس روضه اعراض میکنند. عده فوقالعاده زیادی از اعراض و دلتنگی آقا عصبانی شده خدمت آقای آقازاده رفته و از آنجا میروند و آقا را با احترام به منزل آقای آقازاده میبرند. در آنجا آقا را متقاعد میکنند که از افاضهی مسلمین کوتاهی نکنند و آقا به وعظ و هدایت مردم مجددا مشغول میشوند.
—————
به عقیدهی ما آقاسیدمحمدعلی بیجهت اینقدر دلسوزی میکنند و تیغ زدن در عاشورا اگرچه در اغلب نقاط ایران مرسوم نبوده و به قراری که شنیدهایم در شهر قم هم بر اثر فرمایشات حضرت آیتالله آقای حاج شیخ عبدالکرم یزدی از پارسال متروک شده لیکن شهر مشهد غیر از نقاط دیگر حتی شهر قم است لهذا علما در این قضیه ساکتند. از آن گذشته اگر آقا برای حفظ نفوس این کار را خلاف شرع میدانند وجود این نفوس یعنی ما ملت ابدا مصرفی ندارد و هرقدر زودتر فنا شویم به خیر خودمان و اهل عالم خواهد بود و البته علمای اعلام در صورتی که از نقطه نظر حفظ نفوس ذکیه تیغ زدن خلاف شرع مطهر نبوی(ص) باشد قطعا امر به ترک آن فرموده و راضی به چنین خلاف شرعی در حضور امام (ع) نخواهند شد.